home | informatie | vacatures
Hiatella rugosa (Linnaeus, 1767)
NL Ruwe rotsboorder
SynoniemenAndere namen die je in de literatuur tegen kan komen
:Saxicava rugosa [Linnaeus, 1767]
Hiatella gallicana [Lamarck, 1818]
Vormen:Variabele vorm, wel altijd langer dan hoog.
Lijkt op:Noordse rotsboorder
ExoskeletEen versteviging van het lichaam aan de buitenkant en direct zichtbaar
:ja 1
Schelp:ja 1
   Vorm:onregelmatig, meest langwerpig tot ovaal
   Tweekleppig:ja 1
   
HoogteDe maat van top tot onderrand
:15 mm
   
LengteVan apex tot opening, voornamelijk bij stoottanden
:50 mm
   
DikteDikte van het schelp materiaal
:vrij stevig, ondoorschijnend 2
   
SemidiameterCommissuurvlak tot grootste bolling
:12
   
ApexHet eerst gevormde deel van de schelp (top).
:meestal voor het midden, in verkorte exemplaren ongeveer halverwege het midden
   
Umbo
Het eerst gevormde deel van de schelp en de daarop volgende gewelfde groeizone. Deze zone kan een paar kenmerkende eigenschappen hebben:
opisthogyr
De umbo is naar achteren gericht
prosogyr
De umbo is naar voren gericht
orthogyr
De umbo's zijn naar elkaar gericht
spirogyr
De umbo's van elkaar af gericht
:weinig opgeblazen 2
   Bovenrand:parallel aan onderrand 2
   
VoorrandBij tweekleppigen de zijrand waar de sipho's niet uitkomen
:verkort, rond
   
AchterrandBij tweekleppigen de zijde waar de sipho's uitkomen
:sterk gapend
   Onderrand:parallel aan bovenrand 2
   
PeriostracumHet periostracum is in het Nederlands bekend als de opperhuid. Het is de buitenste laag van de schelp, opgebouwd uit conchioline vermengd met kalk, en beschermt de schelp tegen de inwerking van (zee)water en zuren.
:ja 2
      Dikte:vaak langbewaard 2
      Kleur:gruisbruin, lichtgeel tot lichtbruin 2
      Structuur:schilferig
   
OstracumHet ostracum is de tweede laag van de schelp. Deze laag, ook wel prismalaag of porseleinlaag genoemd, bestaat uit calciet, of uit calciet en argoniet, wat voornamelijk bestaat uit calciumcarbonaat. Het zijn kleine primatische kristalletjes die loodrecht staan op de buitenste laag en dan prismalaag heet of als gekruiste lamellen en dan porceleinlaag heet. In beide gevallen hebben we het nog steeds over het ostracum.
:ja 2
      Kleur:wit 2
      Structuur:niet of weinig glanzend 2
   
RichelsEen structuur die parallel loopt aan de roeilijnen/ groeirichting
:onregelmatige groeilijnen en plooien 3
   
KielEen scherpe plooi in de schelp
:2 stompe kielen van de top naar de achterrand, vervagend bij oude dieren, in juveniele stadium kunnen er in enkele gevallen kleine stekeltjes op staan
   
LigamentHet ligament zorgt ervoor dat de kleppen in rust toestand open staan. Door het gebruik van de sluitspieren kan het dier de kleppen sluiten. Het ligament is gemaakt van conchioline. Het ligament kan inwendig en/of uitwendig zijn. Het inwendige deel heet het resilium en is een prop concioline die de kleppen open drukt. Het uitwendige deel heet het tensilium en bestaat uit een band conchioline die de kleppen open trekt. Het tensilium bevindt zich nabij de apex van de schelp.
:ja 2
      Beschrijving:kort 2
   
SlotplaatDe plek waar de tanden van de schelp op staan
:breed en verdikt
   
TandenDe tanden zorgen ervoor dat de twee kleppen netjes op elkaar sluiten:
Anodont
Zonder tanden
Dysodont/Desmodont
Kleine, zwakke tanden nabij de top. Of: tanden in de vorm van een aantal knobbeltjes
Taxodont
Een groot aantal gelijkvormige tanden die recht, waaiervormig of chevronvormig (V-vormig) onder de top staan.
Heterodont
Niet uniforme cardinale tanden direct onder de top en er kunnen ook laterale tanden langs de voor- en/of achterrand zijn.
Isodont
Zeer grote tanden aan beide kanten van de resiliumgroeve. Of: enkele symmetrische gerangschikte tanden
Schizodont
Zeer grote tanden met parallele groeven evenwijdig met de as van de tand.
Pachydont
Grote, zware, lompe tanden. De vertanding komt alleen voor in "rudists"
:in volwassen exemplaren niet aanwezig
      
CardinaalDe cardinale tanden liggen direct onder de top en zijn vaak wat kort en stomp.
:ja
         Beschrijving:bij zeer jonge exemplaren 1 of 2 fijne tanden
      
LateraalDe laterale tanden liggen wat verder verwijderd vanaf de top en zijn vaak wat langer gerekt.
:nee 2
   Binnenzijde: 2
      Kleur:wit 2
      Structuur:glanzend 2
      Umbonale holte:weinig gewelfd 2
   Sluitspierindruksels:ja
      Aantal:2
      Locatie:op ongeveer gelijke hoogte niet ver onder de slotplaat
   Mantellijn:ja 3
      Beschrijving:Mantel hecht zich niet overal gelijkmatig aan de schelp, de mantellijn is dan ook onderbroken. De aanhechting is ook niet spiegelbeeldig in de linker en rechter klep 2
      Mantelbocht:ja 3
         Beschrijving:Niet altijd duidelijk ontwikkeld (zie ook Mantellijn) 2
Lichaam:ja 1
   Mantel:ja 1
      Mantelrand:vergroeid op de openingen voor voet en siphonen na 2
   Byssusklier:ja 2
      Byssus:1 2
   Siphonen:ja 2
      Beschrijving:grotendeels vergroeid 2
Habitat:In holten in kalksteen, zandsteen, etc. In het begin meestal in bestaande spleten en gaten, later boren ze die zelf uit. In de Noordzee tot 100 meter diep.
   Verspreiding:Oostzijde van de Noord-Atlantische Oceaan van Noorwegen tot aan en in de Middellandse Zee. Ook in de Oostzee tot in de Kieler Bocht
Tijdvak:vanaf Plioceen (?)
Bevruchting:tussen herfst en voorjaar
Larvale fase:schelpje is driehoekig, tot 0,32 mm
Broedval:in het begin van de bodemfase groeit het schelpje meer rechthoekig uit
Literatuur:
Determinatie:In het veld niet te onderscheiden van de Noordse rotsboorder. Determinatie kan alleen plaatsvinden via DNA onderzoek.
Bronnen:
  1. https://strandwerkgemeenschap.nl/Bivalvia
  2. https://strandwerkgemeenschap.nl/tweekleppigen/Hiatella
  3. https://strandwerkgemeenschap.nl/tweekleppigen/Hiatellidae
© 2006 - 2026 strandvondsten.nl / Powered by huwatoco.nl / info@huwatoco.nl